18 მარტს, რუსულმა საბრძოლო თვითმფრინავმა ესტონეთის საჰაერო სივრცე დაარღვია, რის გამოც ტალინში რუსეთის საელჩოს უმაღლესი რანგის დიპლომატს საპროტესტო ნოტა გადაეცა – ამ ინფორმაციას ესტონეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო ავრცელებს.
დარღვევა კუნძულ ვაინდლოოს (Vaindloo) მახლობლად მოხდა, სადაც რუსული სუ 30-ის (Su-30) ტიპის ავიაგამანადგურებელი ესტონეთის საჰაერო სივრცეში შეიჭრა და იქ დაახლოებით ერთი წუთის განმავლობაში დარჩა.
ესტონეთის თავდაცვის სამინისტროს განცხადების თანახმად, რუსულ თვითმფრინავს არ ჰქონდა ფრენის გეგმა და ორმხრივი რადიოკავშირი ესტონეთის საჰაერო მოძრაობის კონტროლის სამსახურებთან.
მეორე დღეს, 19 მარტს, ესტონეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ესტონეთში რუსეთის ფედერაციის დროებითი რწმუნებული დაიბარა, რათა მისთვის, საჰაერო სივრცის დარღვევის გამო, საპროტესტო ნოტა გადაეცა.
„დარღვევაზე რეაგირება იტალიის საჰაერო ძალების ქვედანაყოფმა მოახდინა და ესტონეთის უსაფრთხოება რისკის ქვეშ არ დამდგარა,“ – განაცხადა საგარეო საქმეთა მინისტრმა, მარგუს ცაჰკნამ.
„ნატო-ს საჰაერო პოლიციის მისია ესტონეთში 2004 წლიდან მოქმედებს და ჩვენ კიდევ ერთხელ დავრწმუნდით, რომ ის კარგად და პროცედურების შესაბამისად მუშაობს.“
ესტონეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცნობით, მიმდინარე წელს ეს რუსეთის ფედერაციის თვითმფრინავის მიერ ესტონეთის საჰაერო სივრცის დარღვევის პირველი შემთხვევაა.
თუმცა, ბოლო ათწლეულის განმავლობაში, რუსულმა ავიაგამანადგურებლებმა ესტონეთის საჰაერო სივრცე მრავალჯერ დაარღვიეს.
ასეთი ტიპის შეჭრა, როგორც წესი, ერთ წუთზე ნაკლებ ხანს გრძელდება და ბალტიისპირეთში დისლოცირებული ნატო-ს საჰაერო პოლიციის შენაერთი მასზე რეაგირებას ამარის (Ämari) ავიაბაზიდან ახდენს.
ყველაზე ხანგრძლივი დარღვევა გასული წლის სექტემბერში დაფიქსირდა, როდესაც სამი რუსული თვითმფრინავი ესტონეთის საჰაერო სივრცეში 10 წუთზე მეტხანს დაფრინავდა.
მართალია, წელს საჰაერო სივრცეში შეჭრა პირველად მოხდა, მაგრამ ამ თვის დასაწყისში რუსულმა ყინულმჭრელმა ესტონეთის ტერიტორიულ წყლებში ნებართვის გარეშე შეცურა.
მტკიცე და თანმიმდევრული რეაგირება
მომხდართან დაკავშირებით კომენტარი სხვა ესტონელმა პოლიტიკოსებმაც გააკეთეს.
პრემიერ-მინისტრმა, კრისტენ მიხალმა განაცხადა: „რუსეთის ქცევის მოდელი არ იცვლება.“
„ნატო მუშაობს. ჩვენი ცა მუდმივად კონტროლდება და დაცულია,“ – დაწერა მან პლატფორმა X-ზე.
ესტონეთის თავდაცვის ძალების ყოფილმა მეთაურმა და მოქმედმა ევროპარლამენტარმა, რიჰო ტერასმა აღნიშნა: „მოკავშირეებმა რეაგირება მოახდინეს და ესტონეთის უსაფრთხოება კითხვის ნიშნის ქვეშ არ დამდგარა“.
„თითოეულ ასეთ დარღვევას, ახლაც და მომავალშიც, მტკიცე და თანმიმდევრული რეაგირება უნდა მოჰყვეს,“ – დაწერა მან სოციალურ ქსელში.