პარტია „ხალხის ძალის“ წევრი დავით ქართველიშვილი თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის, ჰაქან ფიდანის, განცხადებას ეხმიანება და აღნიშნავს, რომ შავ ზღვაზე რუსეთ-უკრაინის ომის გავრცელების დაუშვებლობის შესახებ ანკარის პოზიცია მხოლოდ საფრთხის გაფრთხილებად არ უნდა განიხილებოდეს.
„თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის, ჰაქან ფიდანის, განცხადება შავ ზღვაზე რუსეთ-უკრაინის ომის გავრცელების დაუშვებლობის შესახებ მხოლოდ საფრთხის გაფრთხილებად არ უნდა წავიკითხოთ. ეს არის კიდევ ერთი დიპლომატიური არგუმენტი ომის რაც შეიძლება სწრაფად დასრულების სასარგებლოდ. ანკარისთვის შავი ზღვის უსაფრთხოება უშუალოდ ეროვნულ ინტერესებს უკავშირდება: სწორედ აქ გადის თურქეთის, უკრაინის, საქართველოსა და სხვა ქვეყნების უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო მარშრუტები. შესაბამისად, თურქეთის პოზიცია ლოგიკურია: რაც უფრო დიდხანს გრძელდება ომი, მით უფრო იზრდება საზღვაო გადაზიდვებისთვის არსებული რისკები; რაც უფრო სწრაფად მიიღწევა მდგრადი პოლიტიკური შეთანხმება, მით უფრო სწრაფად შეძლებს შავი ზღვა დაუბრუნდეს ვაჭრობის, ტრანზიტისა და ეკონომიკური თანამშრომლობის სივრცის ფუნქციას. ამასთან, თურქეთი განცხადებებით არ შემოიფარგლება – ანკარა კვლავ სთავაზობს საკუთარ ტერიტორიას რუსეთ-უკრაინის მოლაპარაკებების განახლებისთვის.
და სწორედ აქ ჩნდება საქართველოს პერსპექტივის პრინციპულად განსხვავებული ხედვა. შავი ზღვის უსაფრთხოების საკითხი ობიექტურად სცდება მხოლოდ თურქეთის ინტერესებს: ევროკავშირისთვის ეს ერთდროულად არის უსაფრთხოების, ვაჭრობის, ენერგეტიკის, სურსათის მიწოდებისა და სატრანსპორტო დერეფნების მდგრადობის საკითხი. ევროკავშირი შავი ზღვის რეგიონს უკვე განიხილავს როგორც სტრატეგიულ სივრცეს, რომელიც მოიცავს უკრაინას, საქართველოს, მოლდოვასა და თურქეთს. შესაბამისად, ომის დასრულებამ შესაძლოა სრულიად ახალი შესაძლებლობები გაუხსნას სწორედ საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროს. სტაბილური შავი ზღვა მნიშვნელოვნად გაზრდის ფოთის, ბათუმისა და ანაკლიის მნიშვნელობას, როგორც უსაფრთხო დამაკავშირებელი რგოლისა ევროპას, სამხრეთ კავკასიას, ცენტრალურ აზიასა და, საბოლოოდ, აზიის ბაზრებს შორის. საქართველოსთვის ეს ნიშნავს არა ომის დასრულების შემდეგ სტრატეგიული მნიშვნელობის დაკარგვას, არამედ, პირიქით, შესაძლებლობას, რომ კონფლიქტის ზონასთან ახლოს მდებარე ქვეყნის როლიდან გადავიდეს ევროპისა და შავი ზღვის ომისშემდგომი სატრანსპორტო არქიტექტურის ერთ-ერთი საკვანძო ელემენტის როლში.
ამიტომ თურქეთის დღევანდელი შეშფოთება საბოლოო ჯამში შესაძლოა საქართველოს ინტერესებისთვის სასარგებლო ფაქტორადაც იქცეს. რაც უფრო ხმამაღლა საუბრობს ანკარა შავი ზღვის სრულფასოვან სამხედრო დაპირისპირების ზონად გადაქცევის დაუშვებლობაზე, მით უფრო აშკარა ხდება ევროპის საჭიროება სტაბილურ და მშვიდობიან შავ ზღვაზე. ხოლო თუ თურქეთი მართლაც შეძლებს კვლავ შექმნას მოლაპარაკებების პლატფორმა – როგორც ეს 2022 წელს სტამბოლში უკვე მოხდა და როგორც ანკარა დღესაც სთავაზობს მხარეებს – საკითხი მხოლოდ საომარი მოქმედებების შეწყვეტით არ ამოიწურება.
ომის დასრულების შემდეგ დღის წესრიგში დადგება გაცილებით უფრო მნიშვნელოვანი საკითხი: რომელი ქვეყნები და რომელი მარშრუტები აიღებენ საკუთარ თავზე ევროპასა და შავი ზღვის რეგიონს შორის ნორმალური სავაჭრო ურთიერთობების აღდგენას? სწორედ ამ კონტექსტში საქართველოს გეოგრაფიული მდებარეობა არა პრობლემად, არამედ სტრატეგიულ უპირატესობად უნდა განვიხილოთ. საქართველოს პორტები და სატრანზიტო დერეფნები შესაძლოა გაცილებით უფრო მოთხოვნადი გახდეს სწორედ იმიტომ, რომ ისინი უშუალო საომარი მოქმედებების ზონის მიღმა მდებარეობს და ევროპულ სივრცეს კავკასიასა და ცენტრალურ აზიასთან აკავშირებს.
შესაბამისად, საქართველოსთვის შავი ზღვის ომისშემდგომი რეალობა მხოლოდ უსაფრთხოების საკითხი არ იქნება. ეს იქნება შესაძლებლობა, ქვეყანამ საკუთარი გეოგრაფიული მდებარეობა ეკონომიკურ და სატრანზიტო უპირატესობად აქციოს და ევროპასა და აზიას შორის სტაბილური კავშირის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი რგოლის ფუნქცია შეიძინოს. მშვიდობიანი შავი ზღვა საქართველოსთვის არ ნიშნავს სტრატეგიული მნიშვნელობის შემცირებას – პირიქით, სწორედ მშვიდობის პირობებში შეიძლება გაიზარდოს ქვეყნის სატრანზიტო, ეკონომიკური და რეგიონული მნიშვნელობა“, – წერს დავით ქართველიშვილი.