დონალდ ტრამპმა ნატო ეგზისტენციალური დილემის წინაშე დააყენა – აშშ-ის პრეზიდენტი უკვე დიდი ხანია თავს ესხმის ამ სამხედრო ორგანიზაციას, მან ეჭვქვეშაც კი დააყენა მისი ფუნდამენტური პრინციპი – ურთიერთდაცვის მუხლი, – წერს ესპანური გაზეთი El País-ი სტატიაში სათაურით „გრენლანდიაში ტრამპის ინტერვენცია ნატოს ააფეთქებს“.
„ახლა კი თეთრი სახლის მუქარამ გრენლანდიის მიმართ – რომელიც დანიის შემადგენლობაში მყოფი ავტონომიური ტერიტორიაა – სამხედრო გზის გამორიცხვის გარეშე, შესაძლოა ააფეთქოს ტრანსატლანტიკური ალიანსი, რომელსაც ევროპა საკუთარი უსაფრთხოებისთვის მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ენდობა“, – წერს სტატიის ავტორი.
დანიის პრემიერ-მინისტრმა, მეტე ფრედერიკსენმა უჩვეულოდ მკაცრი გაფრთხილება გააჟღერა:
თუ ამერიკის შეერთებული შტატები ნატოს სხვა წევრ ქვეყანაზე სამხედრო თავდასხმას გადაწყვეტს, მაშინ ყველაფერი დასრულდება – მათ შორის ნატოც და, შესაბამისად, ის უსაფრთხოებაც, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ დამყარდა.
„თუმცა, ჭრილობა უკვე ფართოდ არის გახსნილი და ევროპის დანარჩენი ქვეყნები იძულებით ცდილობენ შეეგუონ იმ აზრს, რომ ეს ახალი წესრიგი დიდი ხნით მოვიდა“, – აღნიშნულია სტატიაში.
სტატიაში აღნიშნულია, რომ მდგომარეობა იმდენად უცნაურია, რომ ორგანიზაციის ხელშეკრულებები – რომლებიც მიუთითებენ, რომ წევრებმა დავები მშვიდობიანი გზით უნდა გადაჭრან – არ ითვალისწინებს იმას, თუ რა უნდა გაკეთდეს იმ შემთხვევაში, თუ ერთი მოკავშირე პირდაპირ თავს დაესხმება მეორეს.
„მით უმეტეს მაშინ, თუ აგრესორი ალიანსის ყველაზე ძლიერი წევრია. გარდა ამისა, ეს მუქარა ევროპისთვის ძალიან სენსიტიურ დროს გაჟღერდა, როდესაც უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომი მეოთხე წლისთავს უახლოვდება და ევროპის მიწაზე კონფლიქტის დასასრულებლად მოლაპარაკებები აქტიურ ფაზაშია“, – ნათქვამია სტატიაში.
ნატო კვლავინდებურად მიიჩნევს რუსეთს თავის მთავარ საფრთხედ. თუმცა, ახლა ჩანს, რომ უდიდესი საფრთხე მის შიგნით ბუდობს. ნამდვილად ნიშნავს თუ არა აშშ-ის შეჭრა გრენლანდიაში ალიანსის დასასრულს? ჯეიმი შეას, რომელიც 2018 წლამდე ორგანიზაციის მაღალჩინოსანი იყო, ამაში ეჭვი არ ეპარება.
„ამით წერტილი დაესმება კოლექტიურ თავდაცვასა და ნატოს მოკავშირეების სუვერენიტეტის პატივისცემას“, – აღნიშნავს შეა, რომელიც ამჟამად კვლევითი ცენტრის, Friends of Europe-ის მკვლევარია.
ტრამპმა ვენესუელაში უკვე აჩვენა, რომ ის მზად არის „ძლიერის სამართალს“ მიმართოს. მას შემდეგ, რაც ნიკოლას მადუროს მოსატაცებლად Delta Force-ის რაზმი გაგზავნა, მან დაუყოვნებლივ განაცხადა: „გრენლანდია ეროვნული უსაფრთხოების თვალსაზრისით გვჭირდება“.
თეთრი სახლი კიდევ უფრო შორს წავიდა და მკაფიოდ განმარტა, რომ „რა თქმა უნდა, სამხედრო ძალის გამოყენება ყოველთვის წარმოადგენს მთავარსარდლის ერთ-ერთ არჩევანს“.
ევროპაში სულ უფრო მეტად ნერვიულობენ. ამ ნერვიულობამ ნატოს გულამდეც მიაღწია; საკითხი ერთ-ერთ ბოლო შეხვედრაზე განიხილეს, თუმცა, ამ მომენტისთვის ამჯობინეს, რომ იგი მრავალმხრივ ფორმატში არ განხილულიყო. ორგანიზაციას უკვე დიდი ხანია ეშინია, რომ აშშ საბოლოოდ ჩამოშორდება ალიანსს და დააჩქარებს თავისი ჯარების გაყვანას ევროპიდან, სადაც ის უსაფრთხოების მთავარ „ქოლგას“ წარმოადგენს.