ფინეთის პრეზიდენტი, ალექსანდრ სტუბი და ნორვეგიის პრემიერ-მინისტრი, იონას გარ სტორე რამდენიმე თვის განმავლობაში ფარულად განიხილავდნენ ვლადიმირ პუტინთან სატელეფონო საუბრის იდეას. ისინი ვარაუდობდნენ, რომ რუსეთის ლიდერთან ასეთი პირდაპირი და გადამჭრელი ნაბიჯი ევროპის სიმტკიცეს აჩვენებდა.
თუმცა, გამოცემა POLITICO-ს ცნობით, ამ საუბარმა გამოიწვია ყველაზე სერიოზული განხეთქილება ჩრდილოეთ ევროპელ მოკავშირეებს შორის უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბური შეჭრის დასაწყისიდან მოყოლებული. მან ასევე გამოააშკარავა ევროპაში არსებული ღრმა უთანხმოება იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა აიგოს ურთიერთობა მოსკოვთან სამშვიდობო მოლაპარაკებების მომზადების ეტაპზე.
ოქტომბერში დონალდ ტრამპი უკრაინაში ომის დასრულების თემას დაუბრუნდა. ამასთან, მან გააკრიტიკა პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი რუსეთის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე შეტევების გაგრძელების გამო, ხოლო პუტინის მოქმედებების მიმართ პრეტენზიები არ გამოუთქვამს.
იმის შიშით, რომ მოლაპარაკებები შესაძლოა საბოლოოდ ჩაშლილიყო, სტუბმა და სტორემ ჩარევა გადაწყვიტეს. ზელენსკისთან კონსულტაციების შემდეგ, ნორვეგიისა და ფინეთის ლიდერები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ დაუშვებელია ტრამპი, მისი წარმომადგენელი სტივ უიტკოფი და ჯარედ კუშნერი დარჩნენ ერთადერთ დასავლელ ფიგურებად, რომლებიც პუტინთან პირდაპირ დიალოგს აწარმოებენ.
დიპლომატების თქმით, ევროპაში აღარ არსებობს იმის რწმენა, რომ ვაშინგტონი დაიცავს როგორც ევროპის, ისე უკრაინის ინტერესებს. ამიტომ, სტუბი და სტორე პუტინის გარემოცვას დაუკავშირდნენ და საუბრის ფორმატი შეათანხმეს: თითოეულ მხარეს რიგრიგობით უნდა წარედგინა წინასწარ მომზადებული თეზისები.
ზოგიერთი ცნობით, 90-წუთიანი საუბრისას პუტინმა სკანდინავიელ ლიდერებს ვრცელი ლექცია წაუკითხა სლავურ ისტორიასა და უკრაინაში ომის დაწყების მიზეზებზე, რასაც სტუბი და სტორე მოთმინებით უსმენდნენ. თუმცა, სხვა ევროპელმა ოფიციალურმა პირებმა ეს ინფორმაცია უარყვეს.
სტუბმა და სტორემ პუტინს გადასცეს ზელენსკის გზავნილები: ტერიტორიული საზღვრების საკითხი მხოლოდ ლიდერების დონეზე, პირისპირ შეხვედრაზე შეიძლება განიხილებოდეს, ხოლო წინაპირობა დეესკალაციის ზომების მიღება უნდა იყოს. ამის შემდეგ ლიდერებმა ბალტიის ზღვის უსაფრთხოების თემაზე ისაუბრეს.
სტორეს განცხადებით, საუბრისას პუტინი „რაციონალურად“ და „პროფესიონალურად“ იქცეოდა, ხოლო მისი არგუმენტები სრულიად მკაფიოდ იყო ჩამოყალიბებული.
როდესაც სტუბის ოფისმა მოულოდნელი სატელეფონო საუბრის შესახებ გამოაცხადა, დანიის, შვედეთისა და სხვა ქვეყნების ლიდერები ჰელსინკიში, ჩრდილოეთის საბჭოს სხდომაზე იმყოფებოდნენ. მათ უკმაყოფილება ვერ დამალეს.
მათი ბრაზი გამოწვეული იყო არა იმდენად პუტინთან კონტაქტის დამყარების ფაქტით, რამდენადაც იმით, რომ სტუბმა და სტორემ ეს ნაბიჯი მოკავშირეებთან წინასწარ არ შეათანხმეს.
თავის მხრივ, სტუბი და სტორე ამტკიცებენ, რომ მათ არასდროს უცდიათ ვინმეს სახელით გამოსვლა, საკუთარი ქვეყნების გარდა. საუბრამდე მათ ზელენსკისთან დეტალურად განიხილეს სათქმელი, ხოლო ზარის დასრულების შემდეგ უკრაინის პრეზიდენტს შედეგების შესახებ ინფორმაცია კვლავ მიაწოდეს.