შვედეთმა ოფიციალურად გამოაცხადა, რომ 2027 წლისთვის უკრაინას 16 ერთეულ Gripen JAS 39C/D ტიპის ავიაგამანადგურებელს გადასცემს, ხოლო 2030 წლისთვის კიევს 22 ერთეულ Gripen JAS 39E-ს მიჰყიდის.
ამის შესახებ შვედეთის პრემიერ-მინისტრმა, ულფ კრისტერსონმა უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკისთან ერთად გამართულ პრესკონფერენციაზე განაცხადა.
უკრაინა-შვედეთის ლიდერებმა უფსალას სამხედრო ბაზაზე ორ ქვეყანას შორის თანამშრომლობის გაძლიერების შესახებ დეკლარაციას მოაწერეს ხელი.
შვედეთის პრემიერ-მინისტრმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ უკრაინის საჰაერო თავდაცვა გაძლიერებას საჭიროებს და „გრიპენის“ ტიპის ავიაგამანადგურებლებს მისი ქვეყანა უკრაინის გრძელვადიანი თავდაცვის უზრუნველსაყოფად გამოყოფს.
„უკრაინამ ძალიან მკაფიოდ განსაზღვრა „გრიპენი“, როგორც საკუთარი არჩევანი და პრიორიტეტი გრძელვადიანი საჰაერო თავდაცვისთვის. უკრაინას სურს შეიძინოს უახლესი მოდელი „გრიპენ E/F“-ი. უკრაინა „გრიპენის“ E სერიის 22 თვითმფრინავს შეისყიდის. მოლაპარაკებები გრძელდება და ამ თვითმფრინავების მიწოდებას 2030 წლისთვის შევძლებთ“, – განაცხადა კრისტერსონმა.
თუმცა, მან ასევე აღნიშნა, რომ შვედეთი საკუთარი მარაგებიდან უკრაინას „გრიპენის“ C/D კლასის 16 ერთეულ თვითმფრინავს 2027 წლის დასაწყისში გადასცემს.
„ამ საკითხზე მოლაპარაკებები უკვე დასრულდა და უკრაინა შეთანხმებას მალე მოაწერს ხელს. ამის შემდეგ შვედეთი საექსპორტო პროცედურებზე იმუშავებს. ეს საშუალებას მოგვცემს, გადავიდეთ „გრიპენ C“-ისა და „გრიპენ D“-ის მიწოდებაზე, რაც 2027 წლის დასაწყისთვის არის დაგეგმილი. ეს გააძლიერებს უკრაინის საჰაერო თავდაცვის შესაძლებლობებს და ევროპის საჰაერო თავდაცვას“, – განაცხადა შვედეთის პრემიერ-მინისტრმა.
თავის მხრივ, ზელენსკიმ განაცხადა, რომ შვედეთი უკრაინის ქალაქების დასაცავად 2,7 მილიარდი დოლარის ღირებულების მხარდაჭერის პაკეტს გამოყოფს. აქედან 2 მილიარდი დოლარი თვითმფრინავების შეძენას მოხმარდება, ხოლო თითქმის 400 მილიონი დოლარი – დრონების წარმოებას.
„გრიპენის“ ტიპის პირველი თვითმფრინავების მიღებას მომდევნო ათი თვის განმავლობაში ველოდებით. ჩვენი მხრიდან ყველაფერს გავაკეთებთ, რაც შეგვიძლია. ვფიქრობ, დეკემბერში ან იანვარში პირველ „გრიპენებს“ ჩვენს გადამზადებულ უკრაინელ პილოტებთან ერთად მივიღებთ“, – აღნიშნა მან.
უკრაინის პრეზიდენტის თქმით, შესაბამისი შეიარაღებით აღჭურვილი თვითმფრინავების შეძენა ქვეყანას რუსული მართვადი ბომბებისგან თავის დაცვაში დაეხმარება.
ზელენსკიმ ასევე განაცხადა, რომ უკრაინა შვედეთისგან, მთლიანობაში, 150 ერთეული „გრიპენის“ ტიპის ავიაგამანადგურების შეძენას აპირებს და შესყიდვის დასაფინანსებლად 90 მილიარდი ევროს ოდენობის სესხის გამოყოფის იმედი აქვს.
„რა თქმა უნდა, ჩვენ 150-ვე ავიაგამანადგურებელს ვიყიდით; ღვთის შეწევნით, ამისთვის საკმარისი დაფინანსება გვექნება. როგორც უკვე ვთქვი, ჩვენ 90-მილიარდიანი კრედიტის იმედი გვაქვს. ნაბიჯ-ნაბიჯ ვივლით“, – თქვა მან.
2025 წელს, შვედეთმა და უკრაინამ ხელი მოაწერეს განზრახულობათა ოქმს, რომელმაც, შესაძლოა, გზა გაუხსნას გარიგებას „გრიპენის“ ტიპის 100–150 ერთეული თვითმფრინავის თაობაზე.
შვედური Saab JAS 39 Gripen-ის ტიპის თვითმფრინავებს საჰაერო ბრძოლის წარმოება, სახმელეთო და საზღვაო სამიზნეებზე დარტყმების მიყენება და დაზვერვითი ოპერაციების ჩატარება შეუძლიათ. ისინი შეიარაღებულნი არიან 27-მილიმეტრიანი Mauser BK-27 ტიპის ქვემეხითა და 10 საბრძოლო კვანძით. თვითმფრინავს შეუძლია გამოიყენოს შეიარაღების ფართო სპექტრი, მათ შორის „ჰაერი-ჰაერი“ და „ჰაერი-მიწას“ კლასის რაკეტები, ისევე როგორც სხვადასხვა კალიბრის საავიაციო ბომბები.
https://suspilne.media/1317679-svecia-peredae-ukraini-16-vinisuvaciv-gripen/