ტარტუს რაიონულმა სასამართლომ დაიწყო არაღიარებული სერბული კრაინის რესპუბლიკის ყოფილი პრეზიდენტის, 71 წლის მილან მარტიჩის შესაძლო პირობით ვადამდე გათავისუფლების საკითხის განხილვა, რომელიც ესტონეთში სასჯელს სამხედრო და კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულებისთვის იხდის.
გასულ კვირას გამართულ სხდომაზე მარტიჩის პირობით ვადამდე გათავისუფლებას მხარი არც პროკურორმა და არც ტარტუს ციხემ არ დაუჭირა. ჯერჯერობით უცნობია, როდის გამოცხადდება სასამართლოს გადაწყვეტილება.
„სასამართლოს მორიგი სხდომა 22 ივნისისთვის ჩაინიშნა“, – განაცხადეს ტარტუს რაიონული სასამართლოს პრეს-სამსახურში.
ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე მომუშავე სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალმა მილან მარტიჩი დამნაშავედ 2008 წელს ცნო. ტრიბუნალმა ის 1990-იანი წლების დასაწყისში ხორვატიაში მიმდინარე ომის დროს მშვიდობიანი მოსახლეობის დევნაში, მკვლელობაში, წამებასა და დეპორტირებაში დაადანაშაულა. მარტიჩს 35 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა, მისი სასჯელის ვადა კი 2037 წლის მაისში იწურება.
2009 წლის ივნისიდან, მარტიჩი სასჯელს ტარტუს ციხეში იხდის. ესტონეთმა მსჯავრდებული საერთაშორისო შეთანხმებების საფუძველზე მიიღო. არსებული პროცედურის მიხედვით, მისი ვადაზე ადრე გათავისუფლების შესაძლებლობას სასამართლო პერიოდულად განიხილავს.
მარტიჩის გათავისუფლების წინა მცდელობა 2021 წელს უარყოფილ იქნა. იმ დროს ესტონეთის სასამართლოებმა დაადგინეს, რომ მარტიჩს თავისი ქმედებების გამო სინანული არ გამოუხატავს და დანაშაულის უარყოფას აგრძელებდა. სხდომებზე იგი თავს „პოლიტიკურ პატიმრად“ მოიხსენიებდა და აცხადებდა, რომ თავს უდანაშაულოდ მიიჩნევდა.
ესტონეთის სასამართლო სისტემამ ასევე გაითვალისწინა მისი დანაშაულების სიმძიმე და შეაფასა განმეორებითი დანაშაულის ჩადენის რისკი, რომელიც არ აღმოჩნდა საკმარისად დაბალი პირობით ვადამდე გათავისუფლების დასასაბუთებლად.
მარტიჩის დაცვის მხარემ, თავის მხრივ, მის ასაკსა და ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე გაამახვილა ყურადღება. მისმა ადვოკატებმა ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ ტარტუს ციხეში ყოფნისას მას დისციპლინური დარღვევა არ ჰქონია, მონაწილეობდა შრომით საქმიანობაში და სწავლობდა ესტონურ ენას.
ამჟამად მიმდინარე სხდომაზე სასამართლომ უნდა დაადგინოს, შეიცვალა თუ არა გარემოებები ბოლო წლებში და, გათავისუფლების შემთხვევაში, შეუქმნის თუ არა მარტიჩი საფრთხეს საზოგადოებას.
თუ სასამართლო გადაწყვეტილებას გათავისუფლების სასარგებლოდ მიიღებს, მარტიჩს, სავარაუდოდ, სერბეთში გაუკეთებენ დეპორტირებას, რადგან მას ესტონეთში ცხოვრების კანონიერი საფუძველი არ გააჩნია.
ამჟამად ესტონეთის პენიტენციურ დაწესებულებაში ყოფილი იუგოსლავიის საკითხებზე მომუშავე სისხლის სამართლის საერთაშორისო ტრიბუნალის მიერ მსჯავრდებული ოთხი პირი იმყოფება. მარტიჩის გარდა, ტარტუს ციხეში სასჯელს იხდიან: ბოსნიელ სერბთა არმიის ყოფილი მეთაური, დრაგომირ მილოშევიჩი, „თეთრი არწივების“ გასამხედროებული დაჯგუფების ლიდერი, მილან ლუკიჩი და ბოსნიელ სერბთა ყოფილი გენერალი, რადისლავ კრსტიჩი, რომელიც ესტონეთში 2025 წელს გადაიყვანეს.
https://news.err.ee/1610043250/prison-and-prosecutor-s-office-do-not-support-parole-for-serbian-war-criminal