„მსურს შევეხო ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს მიმართულებას – იშვიათ დაავადებებს, მათ შორის თანდაყოლილ და გენეტიკურ პათოლოგიებს, რომლებიც განსაკუთრებით ბავშვებს ეხება. ამის ერთ-ერთი მაგალითია დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია,“ – განაცხადა საპარლამენტო პოლიტიკური ჯგუფი „ხალხის ძალის“ წევრმა, დეპუტატმა ზაალ მიქელაძემ ჯანდაცვის მინისტრის პარლამენტში ინტერპელაციის შემდეგ სიტყვით გამოსვლისას.
მიქელაძის თქმით, აუცილებელია მეტი კომუნიკაცია ოჯახებსა და სახელმწიფოს შორის, დარგის ექსპერტების აქტიური ჩართულობა და საჭიროების შემთხვევაში საერთაშორისო ექსპერტების მონაწილეობა. „ამ დღეებში განსაკუთრებით ვიხილეთ ჭარბი ჩართულობა პოლიტიკოსების და არასპეციალისტების, რაც მსუბუქად რომ ვთქვა ამ გამოწვევისთვის შეუფერებელია,“ – აღნიშნა მან.
დეპუტატმა სიტყვით გამოსვლისას ჯანდაცვის სფეროში არსებულ სხვადასხვა პრობლემებზეც გაამახვილა ყურადღება. მისი თქმით, სამედიცინო სერვისების გაუმჯობესებისთვის აუცილებელია ხშირი კომუნიკაცია სამინისტროსა და კლინიკებს შორის, დარგის სპეციალისტების აქტიური ჩართულობა და იმ შემთხვევების დეტალური ანალიზი, სადაც სახელმწიფო დაფინანსება სრულად ვერ ფარავს ხარჯებს.
„მოგესალმებით კოლეგებო. მივესალმები ჯანდაცვის მინისტრსა და სამინისტროს გუნდს.
2012 წლის შემდეგ ხელისუფლების მთავარი მიზანი იყო საქართველოს მოქალაქეებისთვის ძირითადი უფლებების აღდგენა, მათ შორის – ჯანდაცვის უფლების უზრუნველყოფა. ამ მიზნის მიღწევის ერთ-ერთი მთავარი გარანტი იყო ბატონი ბიძინა ივანიშვილის მიერ ინიცირებული საყოველთაო ჯანდაცვის და “C” ჰეპატიტის ელიმინაციის სახელმწიფო პროგრამები, რომლებმაც საშუალება მოგვცა ასი ათასობით მოქალაქის სიცოცხლის გადარჩენის.
ჯანდაცვის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ინდიკატორია ე.წ. „ჯიბიდან გადახდები“. წინა ხელისუფლებების დროს ეს მაჩვენებელი ძალიან მაღალი იყო – დაახლოებით 70–80%-ის ფარგლებში, რაც მძიმე ტვირთად აწვებოდა პაციენტებს. საყოველთაო ჯანდაცვის პროგრამამ ეს მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად შეამცირა და 2012 წლის შემდეგ დაახლოებით 30%-მდე ჩამოვიდა,
თუმცა DRG სისტემაზე გადასვლამ კვლავ გაზარდა პაციენტების თანაგადახდები და ისინი დაახლოებით 40–45% მიუახლოვდა. ეს ცვლილება თქვენი წინამორბედი მინისტრის და მისი გუნდის მიერ საკმაოდ სწრაფად განხორციელდა და სამედიცინო საზოგადოების ფართო ჩართულობისა და კომუნიკაციის გარეშე მოხდა დიაგნოზთან შეჭიდული ჯგუფების დაფინანსების მოდელზე გადასვლა.
აღნიშნული მოდელი ეფექტურია იმ ქვეყნებში, სადაც: სახელმწიფო კლინიკების წილი მაღალია (50% და მეტი), ან არსებობს ძლიერი, კარგად განვითარებული არამომგებიანი კერძო კლინიკური სექტორი.
საქართველოში სახელმწიფო კლინიკების წილი მხოლოდ 15%-ია და მათი მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა ხშირად ვერ უწევს სრულფასოვან კონკურენციას კერძო სექტორს.
სამედიცინო სერვისების გაუმჯობესებისთვის აუცილებელია: უფრო ხშირი და ეფექტური კომუნიკაცია სამინისტროსა და კლინიკებს შორის, კლინიკური; ხარისხის მენეჯერებისა და დარგის სპეციალისტების აქტიური ჩართულობა, იმ შემთხვევების დეტალური ანალიზი, სადაც სახელმწიფო დაფინანსება სრულად ვერ ფარავს ხარჯებს.
დღეს ხშირად ხდება, რომ დაფინანსება ფარავს მხოლოდ სახარჯ მასალებს, ხოლო სამედიცინო პერსონალის ანაზღაურება საათობრივ რეჟიმზეა დამოკიდებული. ასეთ პირობებში კლინიკები და რიგ შემთხვევებში, ექიმებიც იძულებულნი ხდებიან პაციენტები სახელმწიფო პროგრამიდან გაიყვანონ, რაც ამცირებს მომსახურებაზე ხელმისაწვდომობას და ზრდის პაციენტების ფინანსურ ტვირთს.
ვფიქრობ, რომ რეანიმაციული საწოლფონდის სანებართვო პირობები გადასახედია, ასევე, რეანიმაციული პაციენტების არსებული ტარიფით მკურნალობა.
ამასთან, პრობლემატურია სადაო ქეისების განხილვა/ანაზრაურება. პრობლემას ქმნის რეჰოსპიტალიზაციის შემთხვევებთან დაკავშირებული სადაო საკათხების განხილვაც. DRG დაფინანსებასთან არსებულ პრობლემებს შორის ასევე მნიშვნელოვანია ორი ან მეტი დიაგნოზის ან ჩარევის შემთხვევაში ანაზღაურების მოუქნელობა.
ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი გამოწვევაა გადაუდებელი ამბულატორიის დაბალი ტარიფები, რაც პრაქტიკულად საყოველთაო ჯანდაცვის დაწყებიდან არ შეცვლილა.
საკმაოდ მნიშვნელოვანი იყო ქრონიკული დაავადებების მართვისთვის კონკრეტული ჯგუფებისათვის მედიკამენტების უსასყიდლოდ მიწოდება, ასევე, მედიკამენტების დიდ ნაწილზე რეფერენტული ფასის დაწესება, თუმცა ამ პროცესმა შექმნა გარკვეული დეფიციტი.
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პირველადი ჯანდაცვის გაძლიერება. სოფლის ამბულატორიების დიდი ნაწილი საჭიროებს: ან ახლის აშენებას, ან კაპიტალურ რეაბილიტაციას, ასევე ინფრასტრუქტურულ გაუმჯობესებას (წყალმომარაგება; გათბობა და სხვ.). პირველადი ჯანდაცვის დაწესებულებებში ანაზღაურება ხშირად კაპიტაციის მოდელზეა მიბმული, რაც ვერ უზრუნველყოფს სამედიცინო პერსონალის ღირსეულ ანაზღაურებას და ქმნის დამატებით სისტემურ პრობლემებს.(მაგალითად ვიწრო სპეციალობის ექიმები, რომლებიც ოჯახის ექიმების მიერ ვიზირებულ პაციენტებს მართავენ, მიზერულ ანაზღაურებას იღებენ კაპიტაციიდან, და დამატებით ანაზღაურების გაზრდისთვის ერთვებიან მანკიერი არამიზნობრივი სერვისების გამოყენებაში)
ასევე, მსურს შევეხო ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს მიმართულებას – იშვიათ დაავადებებს, მათ შორის თანდაყოლილ და გენეტიკურ პათოლოგიებს, რომლებიც განსაკუთრებით ბავშვებს ეხება. ამის ერთ-ერთი მაგალითია დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია.
ვიზიარებ იმ ტკივილს/განცდას, რასაც ეს ბავშვები და მათი ოჯახები განიცდიან. აუცილებელია: მეტი კომუნიკაცია ოჯახებსა და სახელმწიფოს შორის, დარგის ექსპერტების აქტიური ჩართულობა, საჭიროების შემთხვევაში საერთაშორისო ექსპერტების მონაწილეობა თუ ამის სურვილს გამოთქვავენ ოჯახები.
ამ დღეებში განსაკუთრებით ვიხილეთ ჭარბი ჩართულობა პოლიტიკოსების და არასპეციალისტების, რაც მსუბუქად რომ ვთქვა, ამ გამოწვევისთვის შეუფერებელია.
დასასრულს მინდა აღვნიშნო, რომ არ არსებობს გადაუჭრელი პრობლემები. სახელმწიფოს ვალდებულებაა მოუსმინოს როგორც ჯანდაცვის სფეროს წარმომადგენლებს, ასევე კონსტრუქციულ ოპონენტებს, ექიმებსა და პაციენტებს.
2012 წლიდან დაწყებული რეფორმების მთავარი მიზანი იყო – არცერთი ადამიანი არ დარჩეს მარტო დაავადებასთან ბრძოლაში. სწორედ ერთიანობით და თანამშრომლობით არის შესაძლებელი არსებული პრობლემების გადაჭრა და სისტემის კიდევ უფრო განვითარება,“ – განაცხადა ზაალ მიქელაძემ.