იმ ფონზე, როდესაც შეერთებული შტატები ახლო აღმოსავლეთში დამატებითი საჯარისო კონტინგენტის გაგზავნისთვის ემზადება, ტრამპის ადმინისტრაციამ ირანს ცეცხლის შეწყვეტის 15-პუნქტიანი გეგმა წარუდგინა. „ნიუ იორკ თაიმსის“ წყაროების თანახმად, გეგმა ეხება ირანის ბალისტიკურ სარაკეტო და ბირთვულ პროგრამებს, ასევე სპარსეთის ყურის საზღვაო მარშრუტებს.
სამშაბათს ღამით, ისრაელის პრესამ გეგმის შესახებ მეტი დეტალი გაასაჯაროვა, რომელიც, გავრცელებული ინფორმაციით, თეირანს აკისრებს ყველა არსებული ბირთვული ობიექტის დემონტაჟის ვალდებულებას და პირობის დადებას, რომ ირანი არასოდეს შეეცდება ბირთვული იარაღის შექმნას.
ისრაელის ტელეარხ „Channel 12“-ის ცნობით, დოკუმენტში ასევე ნათქვამია, რომ ირანის ტერიტორიაზე უნდა შეწყდეს ბირთვული მასალის წარმოება სამხედრო მიზნებისთვის და მთელი გამდიდრებული მასალა მხარეებს შორის შეთანხმებულ ვადაში ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) გადაეცეს.
გარდა ამისა, მოთხოვნილია ნათანზის, ისპაჰანისა და ფორდოს ბირთვული ობიექტები დახურვა და ლიკვიდირება, ასევე IAEA-ს სრული წვდომა ირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებულ ნებისმიერ ინფორმაციაზე.
ისრაელის მედიის ცნობით, გეგმაში ასევე შეტანილია პირობა, რომლის თანახმადაც, ირანმა უნდა შეწყვიტოს რეგიონში თავისი მოკავშირეების დაფინანსება, ხელმძღვანელობა და შეიარაღება.
რაც შეეხება ჰორმუზის სრუტეს, აშშ-ის წინადადებით, ის ღია უნდა დარჩეს და თავისუფალ საზღვაო ზონად იქცეს. „მას არავინ დაბლოკავს“, – ხაზგასმულია გეგმაში, რომელზეც „Channel 12“ საუბრობს.
ირანის სარაკეტო პროგრამასთან დაკავშირებით გადაწყვეტილება მოგვიანებით მიიღება, თუმცა ამ რაკეტების მოქმედების რადიუსი და რაოდენობა „უნდა შეიზღუდოს“ და თეირანი ამ ტიპის იარაღის გამოყენებას მომავალში მხოლოდ „თავდაცვის მიზნით“ შეძლებს.
სანაცვლოდ, ირანის წინააღმდეგ დაწესებული ყველა სანქცია გაუქმდება და ქვეყანა დახმარებას მიიღებს ბუშერში სამოქალაქო ბირთვული პროექტის განვითარებაში.
ირანი აშშ-სთან მოლაპარაკებებზე უარს ამბობს
ოთხშაბათს, 25 მარტს, ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრეს-სპიკერმა, ესმაილ ბაღაიმ კიდევ ერთხელ გამორიცხა ვაშინგტონსა და თეირანს შორის მოლაპარაკებების შესაძლებლობა.
„გუშინ მკაფიოდ განვაცხადეთ, რომ ირანსა და შეერთებულ შტატებს შორის არანაირი დიალოგი ან მოლაპარაკება არ მიმდინარეობს“, – განუცხადა მან „ინდია თუდეის“.
„ამერიკულ დიპლომატიასთან თანამშრომლობის ძალიან კატასტროფული გამოცდილება გვაქვს“, – აღნიშნა ბაღაიმ და იქვე გაიხსენა, რომ „ირანს ცხრა თვის განმავლობაში ორჯერ დაესხნენ თავს სწორედ იმ დროს, როდესაც ბირთვული საკითხის მოსაგვარებლად, მოლაპარაკებების პროცესი მიმდინარეობდა“.
ბაღაის თქმით, თეირანი ვერ „ენდობა აშშ-ის დიპლომატიას“, თუნდაც იმის გამო, რომ „ირანი აშშ-ისა და ისრაელის მხრიდან მუდმივი დაბომბვისა და სარაკეტო თავდასხმების ქვეშ იმყოფება“.
აშშ-ის მცდელობებს ირანის შეიარაღებული ძალების პრეს-სპიკერმა, ებრაჰიმ ზოლფაღარიმაც დასცინა. „თქვენს მარცხს შეთანხმებას ნუ უწოდებთ, – თქვა მან, – ნუთუ, თქვენს შორის შიდა კონფლიქტებმა იმ წერტილს მიაღწია, რომ საკუთარ თავთან აწარმოებთ მოლაპარაკებებს?“.
„ჩვენი პირველი და საბოლოო სიტყვა, პირველივე დღიდან მოყოლებული, ერთი და იგივე იყო და დღესაც იგივე რჩება: ჩვენნაირები არასოდეს დებენ შეთანხმებას თქვენნაირებთან. არც ახლა და არც არასდროს“, – განაცხადა მან.
https://www.rtp.pt/noticias/guerra-no-medio-oriente/plano-de-15-pontos-dos-eua-deve-incluir-programa-nuclear-iraniano-e-rotas-maritimas_n1729114